FOTOĞRAF OKUMA

Fotoğraf: Alex Webb, BOMBAY - Hindistan, 1981

Günümüz fotoğrafçasında her ne kadar fotoğraf analizi – fotoğraf değerlendirme – fotoğraf okuma – anlamlandırma … vs terimler birbiri yerine kullanılıyor olsada her biri fotoğrafın anlaşılmasına yönelik farklı süreçleri kapsamaktadır. Bu yazımda, bu ayrımları açıklamaya odaklanmaktan ziyade fotoğrafa daha bilinçli bakış ve anlaşılması konusunda fikir vermeyi hedefliyorum.

<<< Anlamak sevmenin başlangıcıdır. Anlamlı olmalı, anlaşılır olmalı.>>> diyerek konumuza girmeye başlayalım. Bu ifadenin kısmende olsa göreceli olduğunu da akıldan çıkarmayalım.

Fotoğraf: Alex Webb, Kahire, Mısır, Bir Deve Pazarı, 1980

Şüphesiz, fotoğrafı anlamaya çalışırken  ele alınacak unsurlar ve cevap bulunmasi gereken sorular, yapılacak incelemenin boyutuna bağlı olarak daha azını / fazlasını gerekli kılabilir. Diğer taraftan, daha derin analizleri yapabilmek fotoğraf tekniği, kültürü ve kişisel enttelektüel bilgimize ve daha farklı alanlardaki bilgi ve deneyimlerimize de (daha geniş olmasına) bağlı olarak daha üst düzeyde gerçekleşebilir. Düzenli olarak gerçekleştirmekte olduğumuz Fotoğraf Kültürü Atölye çalışmalarımızda daha geniş metodolojik değerlendirmelere yer vermekteyiz. Aşağıdaki yazımızda fotoğrafın analizine kısaca birlikte bakalım:

.

FOTOĞRAFDAKİ MESAJIN ORTAYA ÇIKARILMASI

Bir fotoğraf seçelim ve fotoğrafa bakıp aşağıdaki sorulara cevap bulmaya çalışalm. Bu bölümün son sorusuna cevap vermede, Fotoğrafın Bileşenleri ve Fotoğraf Eleştirisi Yazma bölümleri üzerinde yapacağımız alıştırma yardımcı olacaktır.

Fotoğraf: Alex Webb, Santa Domingo Cumhuriyeti 1980

Fotoğrafda ne gördüğünüzü tarif edin (fotoğrafın ne üzerine olduğu konusundaki düşünceleriniz değil). Sadece detayları listeleyin.

Aşağıdakilere dikkat ederek fotoğrafı tarif edin:

1. Açı ve mesafe: Fotoğrafçı sizi konudan ne kadar uzağa koydu?
2. Kompozisyon ve ilgi odağı: Fotoğrafta ilk dikkatinizi çeken şey nedir? Gözünüz daha sonra (ikincil) neyi gördü / neye bakıyor?
3. Vücut Lisanı ve yüz ifadesi: Fotoğrafta insan var ise, vücudun duruşu nasıl görünüyor? Ne yapıyorlar? Bır duyguyu mu yoksa izlenimimi yansıtıyor? Eğer konuşabilselerdi ne söylerlerdi?
4. Desenler ve biçimler: Fotoğrafta tekrar eden unsurlar var mı? Nesneler? İnsanlar? Şekiller? Tanımlayın.

Son Soru > Fotoğrafın Mesajı Hakkında ne düşünüyorsunuz?

.

FOTOĞRAF ELEŞTİRİSİ YAZALIM

Bir fotoğraf seçin.
İster bireysel isterse grup arkadaşlarınız ile birlikte:
Seçilen fotoğrafın nasıl bir hikayeyi anlattığını açıklamak için içindeki unsurlara bakın.
Aşağıdaki sorulara cevap vererek görseli eleştirin.

Fotoğraf: Alex Webb 7 Ekim 2008 2. Obama Mc Chain Sohbeti, USA-Youngstown Club Dejavu

1. Fotoğrafın amacı nedir (reklam, haber…)? Görülme / Gösterilme ve bakış amacı nedir? Niçin bu fotoğrafa maruz kaldık? Niçin bu fotoğrafa bakıyorum?
2. Fotoğrafta ne ve/ya kim fotoğraflanmıştır? Görsel gerçekleri listeleyiniz, bu aşamada herhangi bir yorum yapmayınız. Sadece gördüklerinizi listeleyin.
3. Fotoğrafın ruh hali nedir? Fotoğrafta böyle düşünmenize sağlayan ne gördünüz?
4. Fotoğraf bir olayı mı gösteriyor veya bildiğiniz bir sembolü mü kullanmaktadır?
5. Kompozisyon fotoğrafın hikayesinin anlatılmasında nasıl yardımcı olmaktadır?
6. Bu görüntü günümüz günlük yaşam kültürün ait gündelik yaşamı, problemlerini, değerlerini ve inançlarını mı göstermektedir?
7. Fotoğraf üzerinde neyi değiştirmek istersiniz? Niçin? Bu hikayeyi anlatmak için kullanacağınız başka bir kompozisyon düzenlemesi nasıl olabilirdi?

.

FOTOĞRAFIN BİLEŞENLERİ

Şüphesiz fotoğafı oluşturan öğe ve unsurlar çok geniş olmakla ve fotoğraftan fotoğrafa değişken olmakla birlikte, bir fikir verme açısından aşağıdaki bileşenlere bakmak yeterli olacaktır.

KOMPOZİSYON

Fotoğraf: Alex Webb, 1979, Boquillas Mexico, Jumping

Açı: Fotoğrafçının fotoğrafı çektiği yön ve pozisyon.
Kontrast: Fotoğrafın koyu ve açık kısımları arasındaki ilişki.
Ön Plan, Orta Plan ve Arka Plan: Bir görüntünün içerdiği tüm unsurların yerleştirilmeleri arasındaki boşluklar veya alanlar.  Bir görüntü içerisinde ön plan izleyene göre en yakın olanı, orta plan orta derecede uzak olan, ve arka plan en arkadaki / uzak boşluk veya görsel alandır.
Çerçeveleme ve Kırpma: Fotoğrafçının resmi oluştururken içine dahil etmek istedikleri için veya nasıl çerçevelendiğine ilişkin verdiği karardır. Fotoğraflar görüntünün sadece belirli bir kısmını vurgulamak üzere kırpılabilirler.
Simetri: Görüntünün sol ve sağ kenarları arasındaki dengedir. Eğer fotoğraf her iki kenarda da aynı elemanlara sahipse, görüntü dengededir. Eğer değilse asimetriktir.

.

GÖRSEL PRENSİPLER

Fotoğraf: Alex Webb, Oaxaca Mexico, 1982

Fotoğrafçı, izleyicinin dikkatini fotoğrafın belirli bir bölümüne çekmek için değişik görsel unsurları kullanır. Hatlar, biçim, doku / detay, tekrarlar / desenler gözlerinizin bir resmin etrafına bakmaya yönlendirebilir veya resmin çerçevesinin içindeki bir konuyu çevreleyerek dikkatmizi asıl konuya yönlendirebilir. Fotoğrafın içindekiler bir bütün olarak fotoğrafın hikayesini anlatmak üzere görsel mesajları iletirler. Örneğin: izleyiciler daha büyük, kendilerine daha yakın, tekrarları olan, merkeze yerleştirilmiş, ve daha parlak unsurlara daha küçük, koyu / karanlık, arka planda odak dışında kalmış unsurlardan daha fazla dikkatlerini yöneltirler.

.

BAKIŞ AÇISI veya GÖRÜŞ

Fotoğraf: Alex Webb, Euroturks Çalışmasından, Avrupa, 2005

Bir fotoğrafı incelerken fotoğrafın ne hakkında olduğu ötesinde, ne için çekilmiş olabileceğinin de cevabını bulmalıyız. Çekilen her fotoğrafın fotoğrafçısını özel bir anda deklanjöre basmaya isteklendieren bir amacı ve nedeni vardır. Fotoğrafçının bakış aşısına, fotoğrafçıyı kimin görevlendirdiğine, fotoğrafın hangi izleyici kitlesini hedeflediğine dikkat edin. Bunlar fotoğrafın neye benzyeceğine veya nasıl görüneceğine etki eder.

.

BAĞLAM

Fotoğraf: Alex Webb, İstanbul, 2001

Bağlam fotoğrafa eşlik eden unsurların bütünüdür. Sunulduğu ortam, sunuluş biçmi, neree kulanılıyor, isim,  eşlik eden bir yazı veya metin vs gibi unsurlardır. Bugün bir geçmiş zaman fotoğrafına bakarken onun çekildiği tarihi, nasıl ve nerede görüldüğünü içrererek edinilebilir bilgileri dikkate almak gerekir. Fotoğrafın çekildiği tarihdeki ortam ve koşulları dikkate alarak günümüzde nasıl değerlendirilidiği / anlaşıldığını kıyaslamak faydalı olacaktır. Değişen değerler, inançlar ve fotoğraflara / fotoğrafa bakış ve kullanış şeklimiz çok fazla değişiklik göstermiş olabilir. Bir örnekleme yapmak gerekirse cevap bulmamız gereken sorular:

Fotoğraf: Alex Webb MOROTO, Uganda — Aç olan aileleri için yiyecek dağıtılan otobüse binmeye çalışanlar, 1980

Baktığım fotoğraf hangi tarihte çekilmiş?
Fotoğrafta yeralan binaların ve insanların yaşı nedir?
Fotoğrafın çekildiği tarihte dünyada neler olmaktaydı?
Bu fotoğrafa hangi tarihte bakıyorum?.

çç

Atölye Çalışmalarımız Hakkında Bilgi Edinmek için  https://vedatkonyali.wordpress.com/fotograf-atolyeleri/ tıklayınız.

.

Fotoğraf: Alex Webb, Barbados, Bridgetown Civarında, 1983

Yorum yapın / Your Comments

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: