FOTOĞRAF AKIMLARI

(Movements in Photography)

Fotoğraf akımlarının açıklanması, fotoğrafın diğer sanat dalları ile ilişkisinin tanımlanmasını gerekli kılmaktadır. Sanat tarihi boyunca birbirini takip eden akımların sanat hareketlerine yön verdiğini söyleyebiliriz. Çağdaş sanat hareketlerinin 20. ve 21. yüzyılı kapsayan son dönem sanatında ise çeşitli anlatım tarzlarının ve sanat hareketlerinin eş zamanlı olarak kulalnıldıklarını da görebilmekteyiz. Fotoğraf sanatında çeşitli sanat hareketlerinin (*) de  yine aynı dönemlerde var olduklarını ve kiminin ise hala tartışmalı bir biçimde bu güne kadar geldiklerini Fotoğraf Akımları yazı dizimiz içinde ele alıyor ve izliyor olacağız.

niepce-first-photo-niepce1826-lwFotoğraf, sanat alanında önceleri diğer görsel sanatların (daha çok da resimin),  yardımcısı ve onların incelenmesinde bir araç olarak kullanıldı. Gelişim süreci içinde, görüntü üretme yöntemlerinden biri olarak, diğer sanatları ve insanların algı güçlerini etkiledi. Çıplak gözle baktığımızda fark edilmeyen veya ihmal edilen bir çok ayrıntı objektif ve teknolojik yöntemle kağıda tespit edildiği zaman görenlerde hayret uyandırdı. (Solda Nicephore Niepce nin evinin balkonundan 8 saat pozlayarak cektiği bilinen ilk fotoğraf 1826).

İlk bulunduğu zamanlardan beri fotoğraf işlevsel yanı ağır basan bir konumda kalarak, kendini kanıtlamak ve kabul ettirmek zorunda kaldı.

Fotoğrafın başlangıcından günümüze kadar geçirmiş olduğu gelişimi, temelde üç kategoride ele alıp incelemek mümkündür:

Peter-Henry-Emerson1Y3HxBR8mmqi4my46ojkAcxP6o1_5001.Gözün gördüğü gerçekliği yansıtması: Doğacı gerçekliğin resim alanında varmak istediği sonuçları, büyük bir sadakat ve kesinlikle fotokimyasal yoldan üretmeye çalışmak demektir. Peter Henry Emerson ‘un naturalist fotoğrafları bu kategoriye örnek gösterilebilir (üstte soldaki ve sağdaki fotoğraflar).

im00072efcb77e4bfa54056400fd3e4337cbfee.largemuybridge_galloping_horse2.Gözle algılanamayan gerçekliklerin tespit edilmesi: İster gözle görülsün, ister görülmesin, sonuçlar objektif niteliktedirler. Yani nesneyi ve olayı aynen dile getirirler. Hareket etkisinin fotoğrafda elde dilmesi gibi. Harold E. Edgerton ‘un stroboskobik fotoğralarında olduğu gibi merminin bir nesneye çarpınca gözün algılayamayacağı görsel etkinin fotoğrafla yakalanması (solda üstte) . Aedward Muybridge nin koşan bir atın ayaklarının dördününde dörtnala koşarken yere değip deymediği konusunda tesit çalışmaları (solda) örnek olarak verilebilir.

steichen153.Sanatçının biçimlendirme iradesi: Yalnızca var olandan, cereyan etmekte olandan şu veya bu kesiti seçip alma yerine, gerçekliği, realiteyi yeni bir kılığa sokma ya da tümden yepyeni bir  gerçeklik yaratma eğiliminin ortaya çıkmasıdır. Bu kategoride yeralan çabalar, uygulamada pek çok değişik yollara, yöntemlere (Distorsyon, üstüste çekim, fotomontaj, kolaj…) ve araçlara başvurulabilmektedir.

Steichen’in iki ayrı negatiften oluşturduğu Rodin’e ait 1902 tarihli fotomontaj, erken örneklerin içinde en ilginçlerinden biridir. Bu fotoğafda, ünlü heykeltraş Rodin, kendi eseri Düşünen Adam heykeli ve Victor Hugo birlikte gösterilmektedir.

Deamchy-Behind_the_Scenes_1904degas-edgar-classe-de-danse-3100557Demachy’nin “Sahnenin Arkasında” (1904) isimli fotogravürü (soldaki fotoğraf) bir yandan Noktacı Empresyonizm’i öte yandan da Degas’nın üslubunu (sağdaki resim) hemen hatırlatabilen örneklerdir.

Diğer plastik sanatlarla paralel olarak sanat hareketlerinin yanında yer alan Fotoğraf Sanatının, deneyimlediği akımları yazı dizimiz içerisinde aşağıdaki sıra ile inceleyeceğiz:

(*) Bu  yazımı takiben sanat hareketleri ve fotoğraf akımları / yaklaşımları terimlerini birbirinin yerine kullanacağım.

Vedat Konyalı

www.vedatkonyali.com

Fotoğrafda Anlatım Biçimleri ve Akımlar, Fotoğraf Kültürü Atölye Eğitimimizde işlenmektedir.

Diğer Atölye Çalışmaları Hakkında Bilgi Almak İçin TIKLAYINIZ

Yorumlar kapatıldı.