FOTOĞRAF AKIMLARI – FÜTÜRİZM

Terimler:

Art-Deco: Art-Deko
Cubo-Futurizm: Kübo-Fütürizm
Futurizm: Fütürizm
Vorticism: Vortisizm

TARİHÇE (1909-1944)

  • Giacomo Balla: Bambina

    Giacomo Balla: Bambina

    Fütürizm, 20. yüzyılın başında yeni yaşamı ve yeni yaşamın teknolojisini özne olarak tanımlayan, hareket ve dinamizme önem veren, geleneksel kuralları yıkma amacı güden bir sanat akımı olarak doğmuştur.

  • 20. yüzyılın başlarında, büyük siyasi ve askeri olaylar meydana gelmiştir. Bunların sonucu olarak toplumlar, çok acı sosyal dertlerle karşılaşmışlardır. İnsanlar ya şaşkına dönmüş, ya da dünyaya yeni bir yön vermek için, sıkı bir çalışmaya koyulmuşlardır. Makine, ekonomik yaşama tam güçle girmiş, fabrika gürültüleri bütün dünyayı sarsmaya başlamıştır. Böylece insan emeğinin ağır adımları yanında, baş döndürücü bir hız meydana gelmiştir. Her şey bir hızlılığa bağlanmıştır.
  • Giacomo Balla: Balla lampada

    Giacomo Balla: Balla lampada

    20. asrın ilk yıllarında hızlı bir teknolojik değişim, toplumsal değişim sürecini de başlatmıştır.

  • İnsanlar bu ilerlemeye ve gelişmeye dayanarak mücadeleci, saldırgan, etken ve devingen bir kişiliğe bürünmekteydiler.
  • Bu ihtiyaç, “Fütürizm” akımının böyle bir ortamda, sanatçıların ihtiyaçlarını karşılamak için bir grup İtalyan sanatçının filozofik, politik ve artistik ilkeler ve kavramlara göre oluşturdukları, niteliği ve amacı belli bir sanat hareketi olarak ortaya çıkmıştır.
  • Bu hızlılık karşısında sanatçı da kendinde bir hız bulmuş, tablosunu ya da şiirini bu hıza uydurmak ihtiyacını duymuştur.
  • Sözcük anlamı “gelecekçilik” olan bu akım 1909 yılında Paris’te Filippo Tommaso Marinetti tarafından Figaro gazetesinin 20 Şubat 1909 tarihli sayısında yayınlanan ilk manifesto ile doğmuştur.
  • Fütürizm, şiir, roman, oyun, heykel, müzik, fotoğrafçılık, film, basımcılık ve mimarlık sanatlarını kapsayan bir akım olmuştur.

AMACI ve BİLDİRİSİ

  • Filippo Tommaso Marinetti

    Filippo Tommaso Marinetti

    Sanayi ve medeniyetin şekillendirdiği modern hayat ortamında doğan fütürizmin amacı; bu hayatın en belirgin niteliği durumundaki yenilikleri, dinamizmi, hızı, değişimi, heyecanı, sanata taşımak ve sanatın diliyle ifade etmek; dolayısıyla sanat-hayat arasındaki kopukluğu ortadan kaldırmaktır.

  • Bu akımın savunucuları İtalya’nın geçmişinin ezici ve bunaltıcı ağırlığından kurtulması amaçlanmaktaydı.
  • Müzelere, akademilere ve eski Roma’yı öven geleneksel kurumlara başkaldıran militanca bildirgesiyle (manifesto) fütürizmin tahrip edici bir yönü vardır.
  • Giacomo Balla: Plastic Construction of Noise and Speed 1915

    Giacomo Balla: Plastic Construction of Noise and Speed 1915

    Akımın iletisi ve adı, fütürist sanatın kendisinden önce ortaya çıkmıştır.

  • Fütürizm, geçmişin reddi ve çağdaş dünyanın anahtar kavramları olan dinamizm, hız ve makineleşme gibi teknik gelişmenin benimsenmesine dayanan bir sanat akımıdır.
  • Fütürizm, siyasal eğilimi belirgin olan en önemli sanat akımlarından biridir.  Futurizmin kurucusu Marinetti  Futurist Political Party ‘i kurmuş daha sonra Musolluninin Marinettiyi Ulusal Faşit Partisine üye yapması ile Fütürist Parti Faşist parti içinde absorbe olmuştur.

Fütürizm Bildirisi

  • Bioccini rissa-in-galleria_1910

    Boccini: Rissa in Galleria 1910

    “Manifesta du Futurisme (Gelecekçilik Bildirisi)” Filippo Tommaso Marinetti tarafından 1909′da Paris’te yayımlandı. Bildiride yer alan bazı cümleler:

  • “Biz, şiirlerimizde tehlike tutkusunu, enerji ve ataklık alışkanlığını dile getirmek istiyoruz. Korkusuzluk, gözü peklik, başkaldırı, şiirimizin başlıca ögeleri olacaktır. Edebiyat şimdiye dek dalgın hareketsizliği, kendinden geçişi ve uykuyu övdü. Biz, saldırgan dinamizmi, hummalı uykusuzluğu, koşuyu, ölüm perendesini, şamarı ve yumruğu yücelteceğiz.
  • Dünyanın görkemliliği yeni bir güzellikte zenginleşti: hız güzelliği. Ateş soluyan yılanlara benzer borularla donatılmış bir yarış otomobili, kükreyen bir yarış otomobili, Samothrake Nike’si heykelinden daha güzeldir.

    Samothrake - Nike

    Samothrake -Nike

  • Biz, müzeleri, kitaplıkları, her türlü akademiyi yıkmak istiyoruz.
  • Biz, çalışmanın, zevkin ya da ayaklanmanın harekete geçirdiği büyük toplulukların şiirini söyleyeceğiz; modern kentlerdeki devrimleri yaşayan çok renkli ve çok sesli yığınları söyleyeceğiz; şiddetli elektriğin ayışığı altında yangın gibi parlayan şantiyelerin ve tersanelerin gece coşkusunu; dev koşucular gibi bir yandan bir yana nehirleri aşan, güneşte bıçak gibi parıldayan köprüleri; ufukları koklayan serüvenci gemileri; üzengisi borulardan yapılmış kocaman çelik atlar gibi, raylar üzerinde eşelenen geniş göğüslü lokomotifleri; pervanesi rüzgarda bir bayrak gibi çırpınan uçakların akıp giden uçuşlarını söyleyeceğiz.”
  • Yeni bir hayat ve yeni anlayış içerisinde olan fütüristler, sanat ve edebiyatı baştan başa yenilemek arzusuyla kendilerinden önceki tüm sanat akımlarını reddederler. Rus fütüristleri bu konuda şunları söylerler: “Biz, çağımızın yüzüyüz. Çağımızın av borusu, sözcükler sanatında bizimle ses veriyor. Geçmiş daracıktır. Akademi ve Puşkin, hiyerogliflerden daha anlaşılmazdır. Puşkin’i, Dostoyevski’yi, Tolstoy’u vb.’ni çağdaşlık gemisinin bordasından fırlatıp atmak gerekir.”

FÜTÜRİZM ‘de KONU

  • Giacomo Balla, Abstract Speed + Sound, 1913-1914

    Giacomo Balla, Abstract Speed + Sound, 1913-1914

    Yani fütürizm, endüstrileşmenin bütün insan hayatına ve faaliyetlerine aktarılması teşebbüsüdür. Zaten onlara göre hayat sürekli bir değişim ve dinamizm içerisindedir. Bu sebeple fütüristler, sanatın her türüne makineyi, hızı ve dinamizmi sokmak istemişler; makineye duydukları hayranlığı ifadeye etmeye çalışmışlardır.

  • Konuların açıkça, kentsel ve endüstriyel çevreden seçmeleri gerekiyordu. Ayrıca devinim olarak yorumlanan hız kavramı da işlendi.
  • Konunun işlenmesi ise, yaşantıların / yaşanmakta olanların çoğaltılmış ve parçalanmış bir biçimde aktarılması söz konusuydu.
  • Bu da üst üste ve saydam bir betimleme, uzak, yakın, hareket eden, duran, görünen ve anımsanan nesnelerin birbirine karışması demekti.
  • Hakim olan düşünceye göre, bilim çıplak gözle “normal” görünenin ne kadarının doğru olduğunu ispatlar. Örneğin: uzun süren pozlamalar, suyun doğal olmayan pürüzsüzlüğünün ne kadar yanlış olduğunu ortaya çıkardı.
  • Hareket eden bulutlar, yürüyen yada koşan insanlar, ağaçların rüzgarla savrulan dalları, gece ay ve yıldızlar, kısmen silinmiş yada uzamış gibi görünüyorlardı.

FÜTÜRİZM ‘de ÖNEMLİ İSİMLER

Bragaglia

Bragaglia

Anton Giulio Baragaglia (Fotoğraf ve Sinema)

  • Fütürist sanatçılar arasındaki tek fotoğrafçıdır.
  • “Fotodinamizm / Fotodinamismo” olarak adlandırdığı fotoğraf çalışmaları oldukça önemlidir.
  • Hareketin dinamik kaydını gerçekleştirmek amacıyla uzun poz süreleri kullandı.
  • Hareketin sürekliliğine önem veriyor ve hareket eden bir cismi belli aralıklarla dondurarak net olarak göstermek yerine, hareketin biçimini saptamak, çizmek istiyordu.
  • Slap

    Slap

    Thais Filmninden Bir Sahne

    Thais Filmninden Bir Sahne

    Fotoğraflarındaki

    insanlar, iç mekanlarda bas it hareketler yaparlar. Siyah veya koyu renkli fon önünde tek bir figür vardır. Onun hareketi farklı aşamalarla ve düzensiz aralıklarla gösterilir, arada da hareketin oluşturduğu netsizlik örnekleri görülür. Baragaglia bu çalışmalara “Fotodynamic Portraits” (Fotodinamik Portreler) adını verdi. 

  • photodynamic-portrait-of-a-woman-1924

    photodynamic portrait of a woman1924

    “Fotodinamizm” çalışmalarında amacı, zamanındaki birçok sanatçı gibi, hareketin karmaşıklığını, ritmini, gerçeği ve maddeleşmekten ayrılmayı yansıtan görüntüler üretmekti.

  • Esrarengiz ruhbilimsel düşünceleri, Bragaglia’nın “insan ayağa kalktığı zaman koltuğu hala kendisinin ruhuyla doludur” sözleriyle özetlenebilir.
  • Hareketin mekan içindeki sürekliliğini, hareketler arası aşamaların tanımladığı yapay hacimler olarak kaydetmek istedi.
  • Fotoğraflarında hareketlerinden dolayı netsiz çıkan aydınlık yüzeyler ışığın hareket olarak rol almasının sonucuydu.

___________________________________________________________________________________

Ressamlar

  • Marey - chronophotography

    Etienne-Jules Marey (chronophotography)

    Balla - Dynamism of a Dog on a Leash, 1912

    Balla - Dynamism of a Dog on a Leash, 1912

    Umberto Boccioni ve Giacomo Balla, Fütürist akımın önde gelen iki ressamıdır.

  • Giacomo Balla’nın yapıtları, daha çok eylemin doğrudan doğruya sezgisel yanları üzerinde odaklanmaktaydı.
  • 1912 ve 1913 arasında Balla, Jules Etienne Marey ‘in chronophotography ‘lerinden etkilenerek, figür tekrarına dayalı bir seri resim yaptı. “Dynamism of a Dog on a Leash”, “The Rhythm of the Bow in Rome” bu çalışmalardan bazılarıdır.
  • Balla, bir olayın art arda gelen evrelerini tek tek bir görüntüymüş gibi saptayan “kronofotoğraf” tekniğinin, hareketi çözümleyişinden yararlanmayı amaçlıyordu.
  • Paris’te ise Marcel Duchamp kübo-fütürist bir çalışma olan “Nude Descending a Staircase“i gerçekleştirdi. Bu çalışmasında Eadweard Muybridge ve Etienne Marey’in 25 sene önceki işlerinden esinlendi. Çalışmadı 1913′te Marcel Duchamp Nude Descending a Staircase, No. 2 (1912)New York’ta Armory Show’da sergilendi.

FÜTÜRİZM ‘in SONU

  • Fütürizm, sanata dinamizm (hareket ve hız) getirmeyi amaçlamıştır.
  • Hareket ve ışık, maddeyi yok edecek güçtedir.
  • Sanatın estetik öğeleri olan “ahenk” ve “güzel” gereksiz sayılmışlardır.
  • Fütürizm, Art Deco, Vortisizm, Konstrüktüvizm, Sürrealizm, Dada, gibi 20. yüzyılda birçok sanat akımı etkilemiştir.
  • Çağına uyumlu ve organize bir sanat hareketi olarak doğan Fütürizm, Liderliğini yapan Marinetti ‘nin 1944 de ölümü ile son bulmuştur.
About these ads
Comments
3 Responses to “FOTOĞRAF AKIMLARI – FÜTÜRİZM”
  1. skondakci diyor ki:

    Özellikle biz IFT üyelerinin entellektüel gelişimi anlamında oldukca faydalı olan bu tür çalışmalarınız teşekkürler.
    Saygılar

    Şeref Kondakci

Geri İzlemeler
Check out what others are saying...
  1. [...] Yaklaşım (Documentary Photography) ·         Dinamizm ·         Fütürizm ·         Vortisizm ·         Strüktüralizm ·         Romantizm [...]

  2. [...] Fütürizm [...]



Yorum yapın / Your Comments

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

Diğer 167 takipçiye katılın

%d blogcu bunu beğendi: